|
Volgens recente schattingen treft fibromyalgie
zo'n 2 tot 5% van de bevolking, voornamelijk vrouwen. Letterlijk betekent het
fibromyalgie: pijnen van bindweefsel en spieren. Daarom wordt het ook vaak
spierreuma genoemd.
De diagnose gebeurt meestal aan de hand van de 'tender points'. Bij palpatie
dienen 11 van de 18 punten drukgevoelig te zijn. Spierpijn is echter niet het
enige symptoom dat deze patiënten hebben. Ze lijden vaak ook aan andere
klachten zoals slapeloosheid, depressie, chronische vermoeidheid (CVS),
migraine en hoofdpijn, prikkelbare darm syndroom (IBS), menstruele klachten,
geheugen- en concentratiestoornissen, griepachtige verschijnselen,
paresthesieën of tintelingen, spierkrampen, ochtendstijfheid, angst en
stress, kaakpijn, duizeligheid, gevoel van gezwollen handen en voeten,
gevoelige blaas en algemene overgevoeligheid,... de lijst kan lang zijn.
In de Chinese geneeskunde beschrijft men verscheidene oorzaken van dit
probleem. Een zogenaamd shao yang syndroom, of een syndroom waarin
pathologische factoren (bv. ziektekiemen) blijven 'hangen' zijn in het
lichaam, kan een oorzaak zijn. Een Leverstoornis - let op de hoofdletter: in
de Chinese geneeskunde wordt de Lever anders gedefinieerd dan de anatomische
lever die we kennen uit de Westerse geneeskunde - is vaak betrokken in
fibromyalgie.
De Lever zorgt normaal voor een vrije circulatie van Qi doorheen het lichaam.
Bij emotionele spanningen en stress kan deze Qi-circulatie verstoord worden
en treedt er pijn op. Qi is datgene wat in de 'kanalen' stroomt, de
meridianen waar we in de acupunctuur van gebruik maken. Er kan ook een teveel
aan vocht zijn in het lichaam, en verder zijn er ook verscheidene
degeneratieve stoornissen van de Chinese Organen die fibromyalgie kunnen
veroorzaken of compliceren.
De behandeling kan soms lang duren. Maar er is hoop: hieronder vat ik enkele
studies samen die een positief effect van acupunctuur op fibromyalgie hebben
aangetoond.
Eén van de beste studies over acupunctuur en fibromyalgie verscheen eigenlijk
nog niet zo lang geleden in de vakpers, bijvoorbeeld op Medicalnewstoday,
Aboutarthritis, en WebMD. Het
betreft een studie die uitgevoerd werd door de bekende Amerikaanse Mayo Clinic. Zo'n
50 patiënten ondergingen 6 behandelingen in drie weken, en werden niet
verteld of ze in de echte acupunctuurgroep, dan wel in de placebogroep zaten.
Zij werden dan een jaar opgevolgd. Uit het onderzoek bleek dat de
fibromyalgiepatiënten uit de acupunctuurgroep beter uit het onderzoek kwamen
dan de mensen uit de controlegroep. Het effect van de acupunctuur bleef
overigens niet beperkt tot pijnvermindering: angst en vermoeidheid
verbeterden ook significant. Er waren ook andere parameters die verbeterden,
maar echter niet statistisch significant.
Een ander onderzoek
werd gepubliceerd in de Annals of Internal Medicine. Er was ook een
effect van de acupunctuur, maar dit verschilde niet van de placebogroep. Dit
zou kunnen te wijten zijn aan de standaardisering tijdens het onderzoek: het
werd de behandelende acupuncturisten niet toegestaan om af te wijken van een
vast protocol- wat in de praktijk bijna nooit voorkomt. Hierbij aansluitend
kan ik misschien de volgende tip meegeven: indien uw acupuncturist steeds
dezelfde punten gebruikt, zonder die aan te passen aan uw persoonlijke
toestand, omstandigheden, pijnniveau en -lokalisering,... is er iets niet
pluis. Goede acupunctuur is 'op maat gesneden' en dient steeds aangepast te
worden aan de persoonlijke noden. Het feit dat gebrekkige individualisering
van de behandeling leidt tot niet-zo-goede resultaten in de praktijk werd nog
eens aangetoond in deze
studie.
Een Californische
studie kwam tot het besluit dat acupunctuur effectief was in het
reduceren van fibromyalgische symptomen. Na acht weken bekwam men de beste
resultaten. Pijnscores verbeterden: de pijndrempel gemeten op enkele van de
'tender points' veranderden; een officiële vragenlijst, de Fibromyalgie
Impact Questionnaire (FIQ), gaf ook significante verbetering aan van
symptomen; en de Beck Depression test wees naar significante verbeteringen in
de gemoedstoestand van de deelnemers van deze studie. Er was ook het interessante
gegeven dat diegenen die meest last hadden van hun fibromyalgie (gemeten door
een hogere FIQ-score) de grootste verbeteringen merkten.
Turkse
onderzoekers publiceerden in februari 2006 een analyse van mogelijke
acupunctuurmechanismen in de neurologische vakpers. De theorieën van de
Chinese geneeskunde handelen niet over het cellulaire niveau. Daarom zijn de
theorieën zelf niet aan te tonen. Effecten van acupunctuur probeert men
steeds vaker te meten op microscopisch niveau, op hersenscans,
bloedafnames... In de Turkse studie vindt men dat acupunctuur de
concentraties van endomorpine-1, beta-endorphine, encephaline en serotonine
in het plasma en in het hersenweefsel doet stijgen.
Al deze stoffen werken pijnstillend, sederend of verdovend en helpen bij het
herstel in motorische functies. Ze hebben ook een effect op het immuunsysteem
en op de lipolyse (vethuishouding).
Deze kunnen mede verklaren waarom acupunctuur een effect heeft op
pijnsyndromen zoals migraine, fibromyalgie, artrose
en artritis, trigeminusneuralgie, maagaandoeningen zoals verstoorde
maagmotiliteit of ontstekingen van de maag, psychologische stoornissen als
depressie (zie link onderaan), angststoornissen en paniekaanvallen, en in de
revalidatie voor hemiplegie en obesitas.
Andere onderzoekers
kwamen tot dezelfde bevindingen en vonden dat acupunctuur een duidelijk
effect had op pijnmodulerende substanties zoals die kunnen gemeten worden in
het serum. Patiënten gaven aan dat hun pijn minder intens werd en men vond
minder tender points na testafnames.
Een andere studie uit Zweden toonde het belang aan van correcte
naaldtechniek. Voor fibromyalgiepatiënten, die vaak verzwakt zijn door de
chronische pijn en slaapgebrek is het dikwijls best om een oppervlakkige
naaldtechniek te gebruiken. Vaak kunnen ze het diep prikken niet zo goed
verdragen, of verergert het zelfs hun pijn. Fijne naaldjes gebruiken is ook
beter voor hen.
Sommige wetenschappelijke studies die gebruik maken van een zgn.
placeboacupunctuurgroep houden hier geen rekening mee tijdens het opstellen
van hun onderzoek, en vinden dan dat echte acupunctuur niet beter is dan
nepacupunctuur. Dit terwijl de zgn. nepacupunctuur gewoon oppervlakkige
acupunctuur is op niet-courante plaatsen- een techniek die zeer gebruikelijk
is in Japanse acupunctuur.
In het Zweedse
onderzoek vond men dat zowel diepe als oppervlakkige acupunctuur een
effect had op de bloedcirculatie in de trapeziusspier (de monnikskapspier,
die loopt van de nek/rug naar het schouderblad). Gezonde proefpersonen
reageerden best op diep prikken, terwijl fibromyalgiepatiënten en patiënten
met werkgerelateerde trapeziuspijnen (bv. mensen die aan een bureau werken)
beter of tenminste hetzelfde reageerden op oppervlakkig prikken. Intensiteit
van prikken speelt dus een rol in het correct behandelen.
Een Braziliaanse
studie uit 2002 bestudeerde eerst de literatuur en vergeleek die met een
experiment uit een Sao Paulo ziekenhuis. Men vond verbeteringen in
pijnscores, reductie in het aantal tender points en een verbetering in de
ervaren levenskwaliteit.
Er bestaan ook vele Chinese studies over het effect van Chinese geneeskunde
op acupunctuur. Als voorbeeld deze studie
die gepubliceerd werd in januari 2006. Eén groep kreeg het geneesmiddel
amitriptyline, acupunctuur op vijf punten en glijdend cupping over de rug,
een techniek waarbij cups verplaatst worden over het lichaamsoppervlak om de
bloedcirculatie te verbeteren en bindweefsel uit te rekken. De controlegroep
werd behandeld met enkel het geneesmiddel amitriptyline. In de groep die ook
acupunctuur en cupping kreeg was het therapeutisch effect van de behandeling
duidelijk beter dan de groep die enkel met amitriptyline behandeld werd.
Een aantal studies tonen aan dat acupunctuur kan helpen in de behandeling
van fibromyalgie. Er zijn pijnstillende effecten, maar ook effecten op de
levenskwaliteit, die zich uiten in zich minder depressief en angstig voelen,
en minder vermoeidheid.
|
