Wat gebeurt er eigenlijk bij een  spirometrie?

Een spirometrie is een eenvoudige, pijnloze en betrouwbare techniek om je longfunctie of longcapaciteit te meten. De resultaten geven aan of er sprake is van een luchtwegenvernauwing door een obstructieve longaandoening.

Obstructieve longaandoeningen zijn aandoeningen die vooral worden gekenmerkt door luchtwegenvernauwing. De twee belangrijkste obstructieve longaandoeningen zijn astma en COPD of Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Ook chronische bronchitis en longemfyseem zijn vormen van COPD.

Voor Wie

Het aantal mensen met een luchtwegenvernauwing neemt toe: 5 tot 10 % van de bevolking heeft astma en 1 rokende 40-plusser op 5 krijgt COPD. Toch wordt maar in de helft van de gevallen een diagnose gesteld: mensen wijten hun moeilijke ademhaling aan de ouderdom of een slechte conditie en offeren zo onnodig veellevenskwaliteit op. Daarom is een spirometrie aanbevolen voor alle mensen bij wie een verminderde longfunctie wordt vermoed. Een test is zeker zinvol als je positief antwoordt op drie of meer van deze vragen:

. Hoest je regelmatig?

. Hoest je regelmatig slijm op ?

. Heb je soms last van een piepende ademhaling?

. Ben je sneller kortademig dan de meeste van je leeftijdgenoten?

. Ben je een roker of ex-roker?

. Ben je ouder dan 40 jaar

Nationale en internationale richtlijnen raden aan een spirometrie uit te voeren bij alle rokers ouder dan 40 jaar, ook als ze geen klachten hebben. Voor astmapatiënten is de spirometrie ook een handig hulpmiddel om de evolutie van hun ziekte en het effect van de medicatie te beoordelen.

De voorbereidina

Om een spirometrie correct uit te voeren is de maximale medewerking en inzet van de patiënt vereist. Daarom zal de arts je vooraf de nodige uitleg geven over het hoe en waarom van de test en je een demonstratie geven van de spirometer: een apparaat met een rubberen slang, verbonden met een mondstuk.

Ook basisgegevens zoals leeftijd, geslacht, lengte, gewicht en ras worden genoteerd: ze zijn nodig voor het berekenen van wat als normale waarden kan worden beschouwd.

Tiidens het onderzoek

De belangrijkste spirometrietesten zijn de geforceerde vitale capaciteit of FVC (Forced Vital Capacity) of de éénsecondewaarde of FEV1 (Forced Expiratory Volume in 1 second). De FVC is een meting van het volledige volume lucht dat je kan uitblazen.

Je gaat zitten of rechtop staan en je plaatst het mondstuk van de spirometer over je mond, op je neus wordt een neusklem geplaatst. Je omsluit het mondstuk goed met je lippen, je ademt diep in en vervolgens adem je zo krachtig, snel en lang mogelijk uit. Terwijl je blaast, meet het toestel de volumeveranderingen van je longen. De resultaten van deze meting verschijnen onmiddellijk op een spirogram : een grafische voorstelling van de toestand van je luchtwegen. Een spirogram geeft twee curves weer: de volumetijdcurve en de flow-volumecurve. Een gezonde patiënt ademt ongeveer 80 % van de FVC uit tijdens de eerste seconde van de test. Dit punt noemt men de éénsecondewaarde en het is een belangrijke parameter voor de spirometrie. De flow-volumecurve schiet normaal gezien recht omhoog om binnen de 100 milliseconden een maximum te bereiken: dit is de Peak Expiratory Flow of PEF, de grootste flow die de patiënt kan bereiken en die een maatstaf is voor het volume in de grootste luchtwegen. Na de PEF daalt de curve naarmate meer volume wordt uitgeblazen.

Om tot een aanvaardbaar en betrouwbar resultaat te komen moet je :

1. Volledig inademen en dan volledig uitademen

2. Met maximale kracht een snelle, krachtige start nemen zodat het spirogram een

vlot doorlopende curve is.

De test moet drie keer worden uitgevoerd en de resultaten moeten vergelijkbaar zijn. Alleen de beste score wordt in aanmerking genomen. De geregistreerde gegevens worden door de computer verwerkt en vergeleken met de gemiddelde longcapaciteit van iemand van hetzelfde geslacht, dezelfde leeftijd, lengte en gewicht.

Achteraf

Als blijkt dat je longcapaciteit lager ligt dan het gemiddelde, zal de arts op zoek gaan naar de onderliggende oorzaken: niet gediagnosticeerd of slecht gecontroleerde astma, luchtwegenvernauwing, longemfyseem, chronische bronchitis, ...

Wat kost het?

Een spirometrie (zonder de consultatie) kost 10 euro. Het onderzoek wordt meestal uitgevoerd door een longspecialist. Ook sommige huisartsen hebben een spirometer, en verwacht wordt dat hun aantal in de toekomst alleen maar zal toenemen.