|
Historiek
Hyperbare zuurstoftherapie is
in België zeer slecht gekend, in tegenstelling tot omringende landen zoals
Frankrijk, Duitsland, Italië, en in de Verenigde Staten, waar hyperbare
centra vrij algemeen verspreid zijn. De hyperbare therapiekamers in België
(er zijn er zo'n tiental, ingeplant in verschillende grote ziekenhuizen)
zijn wel aanwezig, en sommige werden zelfs recent nog hernieuwd, maar om
verscheidene redenen is het reëel gebruik ervan niet in overeenstemming met
hun mogelijk nut.
Nochtans heeft de hyperbare
zuurstoftherapie (HBO), zowel in het gebied van de urgentiegeneeskunde als
in de "electieve" geneeskunde, een duidelijke plaats, en kan zij
bij bepaalde aandoeningen zowel mensenlevens redden als de levenskwaliteit
van patiënten verbeteren. Zoals voor elk geneesmiddel, moet natuurlijk ook
voor HBO een goede indicatiestelling gebeuren. Zoals voor elk geneesmiddel
moet een strikte controle van de toegediende dosis gebeuren, Zoals voor elk
geneesmiddel, moet de duur en de frequentie van de toediening van zuurstof
aan supra-atmosferische druk, nauwlettend gevolgd worden.
Als aan deze drie voorwaarden
niet voldaan is, is het illusoir goede resultaten te verwachten van een
behandeling met hyperbare zuurstof. Net zoals de toediening van een
antibioticum geen enkel effect zal hebben als er geen infectie aanwezig is,
zo zal ook de toediening van HBO geen enkel effect hebben indien er geen
(lokaal of algemeen) zuurstoftekort aanwezig is.
Werkingsmechanisme van
hyperbare zuurstoftherapie
Door hyperbare zuurstoftherapie
probeert men een normale of zelfs supra-normale zuurstofdruk te herstellen
in weefsels waar de oxygenatie onvoldoende is. Het gebruikte middel is de
inhalatie van zuivere zuurstof aan supra-atmosferische drukken - meestal
2,5 absolute atmosfeer (ATA). Omwille van simpele fysische redenen moet de
extracorporele druk gelijk zijn aan de druk die in de long heerst, dus moet
de ganse patiënt aan diezelfde druk onderworpen worden.
De hyperbare zuurstofkamer
Elke hyperbare installatie,
van de eenvoudigste tot de meest gecompliceerde, dient dus in feite enkel
om een uitwendige druk te creëren die gelijk is aan de druk van de
ingeademde zuurstof.
Er bestaan twee types
hyperbare kamers:
De "monoplace"
of éénpersoons-hyperbare kamer - de meeste hyperbare kamers in
België zijn van dit type - bestaat uit een hermetisch afsluitbare, metale
of plexiglazen cilinder, met een diameter van ongeveer één meter, waar de
patiënt, op een brancard, ingeschoven wordt. Vervolgens wordt deze cilinder
met zuivere zuurstof onder druk gebracht. De patiënt is volledig in de
zuurstof "ondergedompeld", en dus moeten strikte
voorzorgsmaatregelen genomen worden om statische electriciteit te
vermijden. Hoewel communicatie met de "buitenwereld" vlot
mogelijk is, via een intercomsysteem, is het isolement van de patiënt bij
dit soort kamers toch een sterke belemmering. Voor patiënten die zich in
een kritische hemodynamische of respiratoire toestand bevinden, is het
"management" enkel mogelijk op afstand, is de toediening van
medicatie enkel mogelijk via een vooraf geïnstalleerde, drukbestendige
intraveneuze lijn, en in het geval van levensbedreigende problemen kan
enkel een snelle decompressie de patiënt bereikbaar maken.
Meerpersoons hyperbare
kamers ("multiplace")
zijn ruimer, en de behandeling van meerdere patiënten tegelijk is erin
mogelijk. Belangrijker is, dat één of meerdere verplegers of geneesheren
gedurende de ganse behandeling bij de patiënt aanwezig kunnen zijn, binnen
in de hyperbare kamer. Dit is mogelijk omdat de druk in de kamer opgebouwd
wordt met perslucht; enkel de patiënt ademt zuivere zuurstof in, via een
hermetisch masker, endotracheale tube of plexiglazen koepel. Niet alleen is
een volledig management van nabij mogelijk voor kritische patiënten, ook
het optreden van middenoor-barotraumata tijdens het verhogen van de
uitwendige druk wordt door een betere begeleiding van de patiënt vermeden.
Infuzen, spuitpompen, respi, aspiratie, monitoring, alle "intensieve
zorgen" apparaten kunnen binnen in de hyperbare kamer voorzien worden.
Deze kan dus omgevormd worden tot een echte "intensive care"
kamer, en de intensieve behandeling van de patiënt moet op geen enkel
ogenblik onderbroken worden.
|
