Dossier Controlegeneeskunde

http://www.enterrock.be/newacv/nl/actueel/nieuws/2002/20021219.htm

De werkgever heeft het recht om de arbeidsongeschiktheid van zijn werknemer te controleren. Sinds 1 december 2002 is de wetgeving hier rond echter veranderd. Dit dossier overloopt de procedure en geeft de belangrijkste wijzigingen aan.

Een werknemer die ziek wordt en niet meer kan werken moet dit ‘onmiddellijk’ meedelen aan zijn werkgever. Een zieke werknemer heeft recht op gewaarborgd loon, op voorwaarde dat de werkgever op de hoogte gebracht werd van de ziekte.
Bewijs van arbeidsongeschiktheid
In de meeste arbeidsreglementen staat dat je de arbeidsongeschiktheid moet ‘bewijzen’ door middel van een ziektebriefje (medisch getuigschrift). Dit attest moet binnen de 48 uren (2 werkdagen) aan de personeelsdienst worden bezorgd. De wet zegt niets over de wijze waarop het medisch attest moet worden bezorgd. Je kan het dus bijvoorbeeld laten afgeven door je partner. Je blijft wel steeds zelf verantwoordelijk. Als je absoluut zeker wilt zijn dat je werkgever het attest heeft gekregen, dan stuur je het aangetekend op. Je werkgever kan niet vragen om het attest op te sturen naar een door hem aangeduide controlearts. Het niet of laattijdig bezorgen van het ziektebriefje kan tot gevolg hebben dat de werkgever geen (gewaarborgd) loon moet betalen voor de niet-verantwoorde dagen.
Het ziektebriefje moet de volgende vermeldingen bevatten: het feit dat de werknemer arbeidsongeschikt is; de vermoedelijke duur van de ongeschiktheid, meestal aangegeven vanaf de datum van het onderzoek tot en met een latere datum; de toelating om de woning al dan niet te verlaten. De meeste standaardformulieren die huisartsen gebruiken voldoen aan deze bepalingen.
Controle van arbeidsongeschiktheid
De werkgever heeft het recht om de arbeidsongeschiktheid van zijn werknemer te controleren. Hij mag dit niet zelf doen maar moet hiervoor een controlearts aanstellen. Elke geneesheer kan fungeren als controlearts, op voorwaarde dat hij vijf jaar ervaring kan voorleggen. De wet vereist een uitdrukkelijke onafhankelijkheidsverklaring van de controlearts. Hij mag bijvoorbeeld niet in dienst zijn bij de werkgever of bij een aanverwante onderneming. De preventieadviseur (arbeidsgeneesheer) die de onderneming opvolgt, kan dus niet als controlearts optreden.
De werknemer mag niet weigeren om de controlearts te ontvangen en zich door hem te laten onderzoeken. Sommige werkgevers vragen uitdrukkelijk om gedurende bepaalde tijdstippen, bijvoorbeeld tussen 11u00 en 15u00, thuis te blijven. Of dit kan blijft een twistappel. Als de huisarts oordeelt dat je het huis mag verlaten, kan de werkgever geen vrijheidsbeperkingen opleggen. De controle moet alleszins op een redelijk uur plaats vinden (bijvoorbeeld niet na 22 uur ’s avonds). De controlearts is evenwel niet gebonden aan je normale arbeidsuren. Hij mag zich dus ook op zondag of op andere vrije dagen aanmelden.
De taak van de controlearts is wettelijk beperkt tot het nagaan of je werkelijk arbeidsongeschikt bent, tot het verifiëren van de waarschijnlijke duur van de arbeidsongeschiktheid en tot het onderzoeken van de medische gegevens met het oog op de toepassing van de arbeidsovereenkomstenwet (zo gelden bijvoorbeeld voor sportongevallen specifieke arbeidsrechterlijke bepalingen). Alle andere vaststellingen (de aard van de ziekte, de voorgeschreven medicatie,…) vallen onder het medisch beroepsgeheim. De controlearts mag deze niet meedelen aan de werkgever of aan derden.
De controlearts moet zijn bevindingen zo spoedig mogelijk meedelen aan de werkgever én aan de werknemer. Indien de werknemer op dat ogenblik reeds niet akkoord gaat met de vaststellingen van de controlearts, moet dit vermeld worden in diens verklaring.
In de wet wordt thans uitdrukkelijk voorzien dat het gewaarborgd loon niet kan worden geweigerd voor de periode die de datum van het controleonderzoek vooraf gaat.
Aanstelling van arts-scheidsrechter bij geschil
Wanneer de controlearts niet akkoord gaat met de behandelende arts, is er een patstelling.
Zo er onenigheid is, dan gaat het meestal om de duur van de arbeidsongeschiktheid. De medische vaststellingen van de behandelende arts en de controlearts zijn evenwaardig en heffen elkaar op. De werknemer is niet verplicht om het werk te hervatten. En de werkgever van zijn kant moet niet langer gewaarborgd loon betalen. Om uit deze patstelling te geraken, voorziet de wet in een arbitrageprocedure.
Deze scheidsrechterlijke procedure wordt opgestart binnen de 2 werkdagen na de overhandiging van het attest van de controlearts. Ofwel raken de partijen het onderling eens over de aanstelling van een geneesheer die als scheidsrechter optreedt ofwel wordt een arts-scheidsrechter gekozen die voorkomt op een lijst van het federale ministerie van arbeid en tewerkstelling (link naar http://meta.fgov.be/pdf/pg/nlg01.pdf). De wet zegt dat de ‘meest gerede partij’ het initiatief moet nemen. Dit is meestal de werknemer aangezien hij aanspraak maakt op gewaarborgd loon.
De aangestelde arts-scheidsrechter voert een medisch onderzoek en beslist het medisch
geschil binnen de drie werkdagen. Meestal zal de arts-scheidsrechter slechts kunnen
voortgaan op het (schriftelijk) medisch dossier aangezien de ziektetoestand van de patiënt ondertussen geëvolueerd is. De arts-scheidsrechter brengt de behandelende arts en de controlearts op de hoogte van zijn beslissing en verwittigt de werkgever en de werknemer per aangetekende brief. De beslissing van de arts-scheidsrechter is definitief en bindt alle partijen.
De kosten van deze arbeidsrechterlijke procedure zijn ten laste van de verliezende partij, dit kan dus ook de werknemer zijn (verplaatsingskosten, honorarium tot € 75 maximum en administratiekosten tot € 38 maximum).
Opvolgingscommissie
De artsen-scheidsrechters moeten aan welbepaalde voorwaarden voldoen. De controle gebeurt door een opvolgingscommissie, die daartoe werd opgericht binnen de schoot van het federaal ministerie van tewerkstelling en arbeid. Deze commissie behandelt ook klachten over het optreden van de artsen-scheidsrechters. De commissie waakt ook over de onafhankelijkheid van de controleartsen en behandelt klachten in verband met beroepsfouten van controleartsen.
Belangrijkste wetswijzigingen1. Indien in de onderneming bepaald is – bij CAO, arbeidsreglement of contract - dat de arbeidsongeschiktheid moet worden bewezen met een medisch attest, dan moet dit attest voortaan de vermoedelijke duur van de ongeschiktheid vermelden.2. De opdracht van de controlearts wordt voortaan wettelijk omschreven: nagaan of de werknemer werkelijk ongeschikt is, de duur van de ongeschiktheid verifiëren én de medische gegevens controleren met het oog op de toepassing van de arbeidsovereenkomstenwet.3. De werknemer kan verplicht worden om zich bij de controlearts aan te bieden indien hij volgens het medisch attest de woning mag verlaten. De verplaatsingskosten zijn dan wel ten laste van de werkgever.4. Zelfs wanneer de controlearts de arbeidsongeschiktheid niet erkent is het gewaarborgd loon verschuldigd tot en met de dag voorafgaand aan het controlebezoek.5. De controlearts moet een onafhankelijkheidsverklaring afleveren aan de werknemer-patiënt. De minimale verklaringen die in het controleverslag moeten worden opgenomen, zijn wettelijk bepaald.6. In geval van een geschil tussen de controlearts en de behandelende arts is een scheidsrechterlijke procedure voorzien waarbij een arts-scheidsrechter optreedt. De bevindingen van deze arts-scheidsrechter zijn definitief en onherroepelijk.7. De voorwaarden om als controlearts of arts-scheidsrechter te kunnen optreden zijn wettelijk bepaald.