Arbeidsongeschiktheid
wegens ziekte of ongeval
Nieuwe regeling inzake verwittiging van
de werkgever, de controle van de arbeidsongeschiktheid en de tussenkomst
van een scheidsrechter in geval van een medisch geschil
Inleiding
Arbeidsongeschiktheid
wegens ziekte of ongeval
De
verwittiging van de arbeidsongeschiktheid
De
controle van de arbeidsongeschiktheid
De
procedure in geval van betwisting
Inleiding
Artikel 31 van de wet
van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten, dat de schorsing van
de uitvoering van de arbeidsovereenkomst wegens ziekte of ongeval regelt,
met inbegrip van de verwittiging van de werkgever, de controle van de
werkgever op de afwezigheid van zijn werknemer en de regeling van het
medisch geschil dat eventueel na controle zou ontstaan, is gewijzigd
geworden door de wet van 13 juni 1999 betreffende de controlegeneeskunde.
De nodige uitvoeringsbesluiten zijn genomen en de lijst van
geneesheren-scheidsrechter  is
verschenen in het Belgisch Staatsblad van 5 september 2002, zodat de
wijzigingen aan artikel 31 nu in werking kunnen treden (Koninklijk besluit
van 20 september 2002 tot vaststelling van de datum van inwerkingtreding
van sommige artikelen van de wet van 13 juni 1999 betreffende de
controlegeneeskunde - Belgisch Staatsblad van 3 oktober 2002).
Hierna volgt een overzicht
van de nieuwe regeling, die vanaf 1 december 2002 van toepassing is.
Arbeidsongeschiktheid wegens ziekte of ongeval
De verwittiging van de arbeidsongeschiktheid
De onmogelijkheid voor
de werknemer om zijn werk te verrichten ten gevolge van ziekte of ongeval
schorst de uitvoering van de arbeidsovereenkomst (artikel 31, §1 van de wet
van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten).
De werknemer is
verplicht zijn werkgever onmiddellijk op de hoogte te brengen van zijn
arbeidsongeschiktheid. Net zoals vroeger legt de werknemer in geval van
ziekte of ongeval een geneeskundig getuigschrift voor aan zijn werkgever
wanneer een collectieve arbeidsovereenkomst of het arbeidsreglement dit
voorschrijft of wanneer de werkgever erom vraagt.
Nieuw is dat de wet nu
zelf stelt dat het geneeskundig getuigschrift niet alleen melding moet
maken van de arbeidsongeschiktheid, maar ook van de waarschijnlijke duur
van de arbeidsongeschiktheid en of de werknemer zich met het oog op de
controle al dan niet naar een andere plaats mag begeven.
Net zoals vroeger zal
de werknemer het geneeskundig getuigschrift moeten opsturen naar de
werkgever of het op de onderneming moeten afgeven binnen twee werkdagen (tenzij
een andere termijn bij collectieve arbeidsovereenkomst of door het
arbeidsreglement is bepaald) vanaf de dag van de ongeschiktheid of de dag
van de ontvangst van het verzoek om een geneeskundig getuigschrift te
overhandigen. Enkel overmacht kan de werknemer van deze verplichting
ontslaan.
De
controle van de arbeidsongeschiktheid
De werknemer mag, net
zoals vroeger, niet weigeren een door de werkgever gemachtigd en betaald
geneesheer te ontvangen, noch zich door deze te laten onderzoeken.
Nieuw is dat deze
geneesheer moet voldoen aan de bepalingen van de wet van 13 juni 1999
betreffende de controlegeneeskunde. Dit betekent dat voortaan de controle
maar kan worden verricht door een arts die gerechtigd is om de geneeskunde
uit te oefenen en die vijf jaar ervaring heeft als huisarts of een daarmee
vergelijkbare praktijk. Bij elke opdracht moet de controlearts een
verklaring van onafhankelijkheid ondertekenen die dient als garantie dat de
controlearts volledig onafhankelijk is ten opzichte van de betrokken werkgever
en werknemer waarbij hij de controlegeneeskunde uitoefent. De controle kan
niet worden uitgeoefend door de preventie-adviseur-arbeidsgeneesheer van de
onderneming.
Een controle die niet
wordt uitgevoerd overeenkomstig de wet zal niet als een geldige controle
kunnen worden beschouwd en zal dan ook geen gevolgen hebben.
Indien er een
geneeskundig getuigschrift werd afgeleverd, zal hierop reeds vermeld staan
of met het oog op de controle de werknemer zich al dan niet naar een andere
plaats mag begeven, hetgeen de organisatie van de controle mogelijk maakt.
Eventuele reiskosten vallen ten laste van de werkgever.
In tegenstelling met
vroeger wordt de opdracht van de controlearts voortaan nauwkeuriger
omschreven. De controlearts gaat na of de werknemer werkelijk
arbeidsongeschikt is, verifieert de waarschijnlijke duur van de
arbeidsongeschiktheid en , in voorkomend geval, de andere medische gegevens
(zoals de vermelding ziekte, ongeval, arbeidsongeval, beroepsziekte …) die
bijvoorbeeld van belang zijn voor de betaling van het gewaarborgd loon.
Alle andere medische
vaststellingen blijven zoals vroeger onder het beroepsgeheim en een
controle gedaan met miskenning van het beroepsgeheim is zoals vroeger
nietig.
De controlearts
overhandigt zo spoedig mogelijk zijn bevindingen schriftelijk aan de
werknemer. De bevindingen van de controlearts moeten dus niet dadelijk op
het ogenblik zelf van het medisch onderzoek naar aanleiding van de controle
worden geformuleerd. De term "zo spoedig mogelijk" laat onder
meer toe dat er contact wordt genomen met bijvoorbeeld de behandelend
geneesheer of dat er bijkomende onderzoeken worden uitgevoerd mocht dit
nodig zijn om de echtheid van de arbeidsongeschiktheid te kunnen
vaststellen.
De eigenlijke
vaststelling van de controlearts wordt dan schriftelijk aan de werknemer
overhandigd. Zo kan de werknemer zijn conclusies trekken uit de bevindingen
van de controlearts en kan hij desgevallend de nodige schikkingen (contact
met zijn geneesheer ...) nemen om in beroep te gaan.
De nieuwe bepaling
regelt eveneens het lot van het gewaarborgd loon. Vanaf de datum van het
eerste controleonderzoek waartoe de werknemer werd uitgenodigd of de datum
van het eerste huisbezoek van de controlearts kan aan de werknemer het
recht worden ontzegd op het gewaarborgd loon, met uitzondering van de
periode van arbeidsongeschiktheid waarover er geen betwisting is gerezen.
De
procedure in geval van betwisting
De nieuwe wet regelt
eveneens hoe een geschil tussen het advies van een controlearts en de
werknemer (en diegene die het geneeskundig getuigschrift heeft afgeleverd)
wordt beslecht.
Er zijn twee mogelijke
oplossingen; ofwel wendt de meest gerede partij zich, net zoals vroeger
trouwens, tot de rechtbank, ofwel wordt het geschil opgelost via de
scheidsrechtelijke procedure die de wet voortaan zelf beschrijft. In dit
laatste geval zal de beslissing die voortvloeit uit deze scheidsrechtelijke
procedure definitief zijn en de partijen binden.
Het voorwerp van de
scheidsrechtelijke procedure is enkel het medisch geschil. Dit houdt in dat
al de punten waarover er geen geschil is, verworven zijn.
Het vertrekpunt van de
door de wet geregelde scheidsrechtelijke procedure is het moment waarop de
controlearts zijn vaststellingen aan de werknemer overhandigt. Vanaf dat ogenblik
heeft de meest gerede partij (de werkgever of de werknemer) twee werkdagen
de tijd om met het oog op de beslechting van het geschil een
arts-scheidsrechter aan te wijzen. De aanwijzing van een
arts-scheidsrechter is het teken dat een van de betrokken partijen niet
akkoord gaat met de gedane vaststellingen inzake de arbeidsongeschiktheid.
De arts-scheidsrechter
moet voorkomen op een lijst die wordt bijgehouden op het Ministerie van
Tewerkstelling en Arbeid. Om op deze lijst te staan moet de arts-scheidrechter
aan een aantal voorwaarden voldoen. Hij moet gerechtigd zijn om de
geneeskunde uit te oefenen en vijf jaar ervaring hebben als huisarts of een
daarmee vergelijkbare praktijk; hij moet zich eveneens engageren om
volledig onafhankelijk te zijn ten opzichte van de betrokken werkgever,
werknemer, controlearts en behandelend arts. Hij is ook niet de
preventieadviseur-arbeidsgeneesheer van de onderneming.
Een uitspraak in het
geschil is niet geldig wanneer de arts-scheidsrechter niet beantwoordt aan
voormelde voorwaarden.
De betrokken partijen
kunnen hun geschil eveneens voorleggen aan de arts-scheidrechter van hun
keuze. In dat geval mag het gaan om een scheidsrechter die niet voorkomt op
de lijst die op het Ministerie van Tewerkstelling en Arbeid wordt
bijgehouden.
De werkgever kan de
controlearts en de werknemer kan diegene die hem het geneeskundig
getuigschrift overhandigd heeft uitdrukkelijk machtiging geven om de
arts-scheidsrechter aan te wijzen.
De arts-scheidsrechter
voert het medisch onderzoek uit en beslist in het medisch geschil binnen
drie werkdagen na zijn aanwijzing. Zoals reeds werd vermeld, vormt enkel
het medisch geschil het voorwerp van de scheidsrechtelijke uitspraak. Alle
andere medische vaststellingen blijven onder het beroepsgeheim.
De arts-scheidsrechter
brengt diegene die het geneeskundig getuigschrift heeft afgeleverd en de
controlearts op de hoogte van zijn beslissing. De werknemer en de werkgever
worden schriftelijk bij een ter post aangetekende brief verwittigd.
De kosten van deze
procedure en de eventuele verplaatsingskosten vallen ten laste van de
verliezende partij. Bij koninklijk besluit kunnen de kosten van de
procedure worden bepaald; dit is gebeurd bij koninklijk besluit van 20
september 2002 (Belgisch Staatsblad 3 oktober 2002) waarbij de kosten van
het honorarium op 75 EUR zijn vastgesteld en de administratieve kosten op
38 EUR. Een voor de werknemer voordeliger regeling kan eveneens worden
overeengekomen.
De Koning kan na advies
van het paritair comité een scheidsrechtelijke procedure instellen die
afwijkt van hetgeen de wet bepaalt. Het moet dus wel gaan om een
scheidsrechtelijke procedure zoals bij deze wet wordt bedoeld en niet om
een andere mogelijke regeling van het conflict. Ook de bestaande scheidsrechtelijke
procedures die bij koninklijk besluit op basis van de vroegere tekst werden
uitgewerkt blijven bestaan.
Het gewaarborgd loon
zal verschuldigd zijn voor de periode dat de werknemer als
arbeidsongeschikt werd erkend en die het voorwerp was van het medisch
geschil waarover de arts-scheidsrechter uitspraak moet doen.
|
