Ontstekingen bestrijden met voeding


 
Reuma, zoals poly-arthritis, colitis ofte dikkedarmontsteking, eczeem, allergieën astma, alzheimer, fibromyalgia en zelfs arteriosclerose, hebben met ontsteking te maken.

Eicosanoïden, lichaamseigen substanties, zijn bepalend voor het ontstaan en in stand houden van ontstekingen en de daarmee gepaarde gaande pijn en vaak ook zwelling en stijfheid. Die eicosanoïden worden in ons organisme aangemaakt uit met de voeding opgedane vetzuren. En bijgevolg kunnen wij daar ontstekingwerend en pijnstillend op inwerken, zonder ongewenste bijwerkingen. Pillen en inwrijfmiddelen kunnen soms onafwendbaar zijn, maar die hebben dan weer ernstige nevenwerkingen.
 
Een ontsteking is een genezingsproces van het lichaam bij een infectie (bacterie, virus, vuil, vreemd lichaam) of verwonding, bij stress, voedingstekorten en oxidatie. Als bijvoorbeeld de slagaders over te weinig antioxidanten beschikken, ontstaan er scheurtjes die ntstekingsreacties uitlokken. Als we 'weinig' vitamine C opnemen, ontstaat er ontsteking van het tandvlees.
Eigenlijk is er niets mis met een tijdelijke ontsteking. Zonder ontsteking is er geen genezing.

 

Door de ontsteking wordt heel het afweersysteem van het lichaam ingeschakeld om te genezen. Zo worden er cytokines aangemaakt, die koorts veroorzaken, je moe doen voelen, je minder trek doen hebben in eten, je libido nadelig beïnvloeden en een slecht gevoel geven. Dit alles met als doel het kalm aan te doen, zodat het lichaam zijn energie kan steken in de genezing.

Blijvende ontstekingen zijn schadelijk
 
Zo zorgt bijvoorbeeld blijvende stress voor ontstekings- en allergiereacties door de
aanmaak van cortisol en de oxidatie van lichaamscellen, waardoor ontstekingen en allergieën ontstaan. Stress gevolgd door ontspanning is best okay, maar blijvende stress thuis, op het werk of in de sport is moordend. Meer en meer wetenschappers beschouwen ontstekingen als verbonden met bijna alle welvaartskwalen. Chronisch ontstoken slagaders veroorzaken hart- en vaatziekten en onstoken hersenen zijn verantwoordelijk voor alzheimer, dementie enz. Bij (poly)arthritis, astma, colitis, eczeem, alzheimer, gastritis, hepatitis, fibromyalgie e.a. zijn de ontstekingen vaak blijvend. De oorzaak kan moeilijk opgespoord worden. En dat is pijnlijk. Dan kan men de pijn, ontsteking, zwelling en stijfheid wel onderdrukken en aldus het leed verzachten, maar dat is nooit een echte oplossing.
 
Geen ontstekingen en pijn zonder eicosanoïden
 
Eicosanoïden zijn een soort weefsel hormonen. Ze worden geproduceerd door alle cellen en worden het lichaam ingestuurd om als het ware de omgeving te verkennen. De eerste reactie van die cel is de vrijgave van essentiële vetzuren ofte omega's. Vervolgens keren eicosanoïden terug met hun boodschap, waarop de cel reageert, bijvoorbeeld door pijngevoel. Ze leven slechts seconden en werken in zeer lage concentraties, maar zijn uiterst krachtig.


Eicosanoïden is een verzamelnaam voor o.m. prostaglandines, tromboxanen, lipoxinen, isopros­tanoïden, leukotrienen en gehydroxyleerde vetzuren. Eicosanoïden bepalen bijvoorbeeld-of het bloed moet samenklonteren (bij een wonde) of dat bloed­klonters moeten worden voorkomen of opgelost. Zij bepalen mee of de bloedvaten moeten samentrekken of zich moeten ontspannen. Zij bepalen verder het pijngevoel, de ontstekingsreactie en ook de snelheid waarmee cellen zich splitsen. Tenslotte werken ze tevens op het geheugen en het afweersysteem.
 
Geen eicosanoïden zonder omega's
 
Eicosanoïden werden ontdekt bij een onderzoek naar vetzuren. Toen men in 1929 ratten op een vetloos dieet zette, stierven zij vrijwel onmiddellijk. later leerde men dat zonder alfa-linoleenzuur, dit is het stamvetzuur uit de omega-3 familie, en linolzuur, het stamvetzuur van de omega-6 familie, die we moeten opdoen via de voeding, voor de mens geen leven mogelijk is.


De term eicosanoïden komt van het Griekse woord eicosa (twintig), omdat zij geproduceerd worden uit vetzuren met een lengte van 20 koolstofatomen. Vetzuren met 20 koolstofatomen zijn o.a. arachidon­zuur in vlees, zuivel en vis, EPA in vis en algen, arachi­dezuur (pinda's) en gadoleïnezuur (koolzaad). De uit de celomhulsels vrijkomende vetzuren worden door o.m. enzymen omgezet in de verschillende soorten eicosanoïden. Zonder voldoende vetzuren is er geen goede werking van de eicosanoïden mogelijk.
 
Arachidonzuur en ontstekingen
 
Eén van de belangrijkste wijzen waarop ontstekingen, pijn en zwellingen ontstaan, is de inname van het omega-6 vetzuur arachidonzuur. Via twee enzymatische processen (COX en 5­lipo) worden ontstekingsreacties, zwellingen en pijn op gang gebracht Door deze enzymatische omzettingen ontstaan het prostaglandine PGE2 en LTB4, dit is een zgn. leukotrien. Beide behoren tot de belangrijkste verantwoordelijken voor ontsteking en pijn.
Deze mechanismen (cox en 5-lipo) kunnen door voeding en medicijnen bijgestuurd worden.
Dit kan op twee fronten. We kunnen de inname van arachidonzuur in de voeding minderen, zodat er minder bouwstenen zijn om deze processen op gang te brengen en voort te zetten. En we kunnen de enzymatische processen afremmen of blokkeren, zodat ontstekingen, zwellingen, stijfheid en pijnen in mindere mate of niet meer voorkomen. Afremmen kan via de voeding en blokkeren via geneesmiddelen.
 
Niet blokkeren, wel afremmen
 
Ontstekingsremmende middelen zoals Celebrex en Vioxx blokkeren de omzetting van Cox­mechanismen. Ze bestrijden ochtendstijfheid, pijn rond de gewrichten en ontstekingen. Maar ze hebben meerdere ernstige nevenwerkingen. Zo is Vioxx verantwoordelijk voor talrijke sterfgevallen. Dit soort middel is gebaseerd op één substantie en blokkeert bepaalde lichaamsprocessen. Maar deze processen zijn ook verantwoordelijk voor andere, levensnoodzakelijke functies, zoals de weerstand, het denkvermogen, de vet- en waterhuishouding, de bloeddruk en beïnvloeden de huid en de sterkte van onze beenderen.

 
ONTSTEKINGEN bestrijden met voeding

Ontstekingsbevorderende voeding

Eén van de belangrijkste bouwstenen waaruit ontstekingen, zwellingen stijfheid en pijn
kunnen ontstaan, is arachidonzuur, dat ook in hoge mate voorkomt in vlees. Het minderen van vleesproducten is dan ook de gemakkelijkste weg naar minder ontstekingen en pijn.
Ook pinda's en arachideolie bevatten vetzuren die snel kunnen worden omgezet in ontstekingsbevorde­rende substanties.
Andere voedingstoffen, die ontstekingen uitlokken, zijn alle geraffineerde producten, zoals wit brood, witte suiker en alle geraffineerde supermarktoliën en producten daaruit gemaakt, zoals alle marga­rines. Ook sterk bewerkte voeding zoals industrieel gebak en de meeste kant- en klaar bereide maal­tijden, zijn niet aan te raden. Een appel werkt uitstekend tegen ontstekingen, maar appelmoes bevordert die eerder. Extra vierge olijfolie geeft vitaliteit en geraffineerde olijfolie bevordert ontstekingen. Bio-frietjes in extra vierge kokosolie leveren vitaliteit, maar diepvriesfrietjes, gebakken in goedkope supermarktfrituurolie, bevorderen ontstekingen. Overigens, alle bewerkte en geraf­fineerde producten missen bepaalde stoffen, waardoor zij al snel ontstekingen uitlokken.

Ontstekingsremmende voeding

Er zijn voedingstoffen, die de aanmaak van ontsteking bevorderende substanties vanuit arachidonzuur afremmen. Minder verbruik van vleesproducten, pinda's en arachideolie volstaat niet, omdat ons lichaam ook uit andere vetsoorten arachidonzuur kan aanmaken.


Wat zijn nu ontstekingsremmende voedingstoffen?

 

Alle plantaardige extra vierge oliën uit de omega-3 familie, zoals lijnzaad, walnoot, hennep en in het bijzonder perilla werken ontstekingsremmend. Perilla-olie wordt al eeuwen gebruikt in de Traditionele Chinese Geneeskunde en in de Ayurveda bij ontstekingen en allergieën. Zij is een absolute aanrader. Omega-3 vetzuren onderdrukken de aanmaak van ontstekingsbevorderende substanties uit arachidonzuur. Laat daarom omega­3 een plaats krijgen in je dagdagelijkse voeding. Verder zijn er nog ontstekingsremmende kruiden. Deze bevatten zeer krachtige stoffen, die onstekingen, pijn, zwellingen en ochtendstijfheid daadwerkelijk afremmen. Opgelet evenwel : afremmen maar niet blokkeren is de boodschap. De belangrijkste kruiden hiervoor zijn gember, kurkuma (geelwortel), rozemarijn, kamille, kruid­nagel, kaneel en koriander. Door deze kruiden veel of regelmatig te eten, ga je ontstekings­processen afremmen. Uit een Indisch onderzoek blijkt dat de combinatie van omega-3 en deze ontstekingsremmende kruiden samen sterker is dan hun aparte werking afzonderlijk opgeteld.
Denk er ook aan dat alle groenten en fruit in hun meest natuurlijke toestand het lichaam versterken en ontstekingsreacties afremmen. Eet dus meer groenten en fruit Kruid je maaltijden en gebruik minder zout

De ontstekingsremmende kracht van kruiden

De ontstekingsremmende kracht van kruiden vinden we dus vooral in gember, kurkuma (geelwortel), rozemarijn, kamille, kruidnagel, kaneel en koriander. In gember alléén zijn er 22 stoffen bekend, die ontstekingen afremmen. Daarenboven bevat gember minstens12 stoffen die verouderingsprocessen (oxidatie) tegengaan. Gemberthee is verwarmend en werkt sterk verzachtend bij ontstekingen.
Van kurkuma is wetenschappelijk bewezen dat zij het ranzig worden van olie (oxidatie) tegengaat Als vetten in ons lichaam oxideren, ontstaan er ontstekingsreacties, die door kurkuma tegengewerkt worden. Volgens  Zweedse wetenschappers en de universiteit van Taiwan is rozemarijn één van de belangrijkste ontstekingsremmers (Cox-2-remmer). Minstens
twee componenten in rozemarijn zijn heel sterke anti-oxidanten. En in Europa is de kamille gekend voor zijn sterk ontstekingsremmend azuleen.


Vele ontstekingen worden veroorzaakt door bacteriën, virussen en schimmels. De gouden combinatie kruidnagel, kaneel en koriander wordt actief ingezet tegen de meeste bacteriën, virussen en schimmels. In het boek The Antimicrobiel Properties of Essential Oils' van dr. P. Hili en in het boek 'Clinical Aromatherapy' van Jane Buckle worden deze eigenschappen zorgvuldig en wetenschappelijk bewezen.


Ontstekingsremmende en pijnverzachtende medicijnen blokkeren enzymatische ontstekingsprocessen, maar ook andere, levensnoodzakelijke processen. Hierdoor wegen
de enorme negatieve bijwerkingen van deze medicijnen op lange termijn absoluut niet op tegen de voordelen die ze bieden.


Ontstekingremmende voeding remt af, maar blokkeert nooit, omdat ze niet gebaseerd is op
één of enkele geïsoleerde bestanddelen. Pijn, ontstekingen, ochtendstijfheid en zwellingen verminderen beduidend en in combinatie met een gezond dieet en een dito levensstijl verdwijnen
zij volledig of grotendeels. Ontstekingsremmende voeding gebruiken en ontstekingsbevorderende voeding mijden is dan ook de boodschap.
In de natuurwinkel is perilla-olie mèt ontstekings­werende kruiden te verkrijgen. Een koffielepel tot een soeplepel verricht al kleine wonderen.

 

 

Bart Maes