Invasieve pijnbestrijding

 

http://www.pijn.com/medici/index3.htm 

diagnose/behandeling

therapeutische mogelijkheden 

Zenuwblokkades vinden in het algemeen plaats door de te blokkeren zenuwstructuur te lokaliseren met een naald die daarna wordt verhit met radiofrequente stroom. In principe is dit een definitieve behandeling. Enkele uitzonderingen daargelaten vindt vůůr deze behandeling een proefbehandeling met een lokaal-anaestheticum plaats om er zeker van te zijn dat blokkeren van deze zenuw ook daadwerkelijk tot klachtenreductie leidt.

Nagenoeg alle behandelingen vinden plaats in dagverpleging. Uitgebreide patiŽnteninformatie kunt U elders op deze site vinden.

Contra-indicaties voor het ondergaan van zenuwblokkades zijn:

*      zwangerschap (lokalisatie van de doelwitstructuur vindt plaats onder rŲntgen-doorlichting)

*      gebruik van anticoagulantia

*      aanwezigheid van cardiale pacemakers

Ook pijnsyndromen die zich over een groot gebied uitstrekken (bijv. fibromyalgie) zijn niet adequaat te behandelen met zenuwblokkades.

Technieken voor anesthesiologisch invasieve pijnbestrijding kunnen worden onderverdeeld in technieken waarbij pijnvermindering wordt nagestreefd door:

  1. farmacologische technieken waarbij door middel van injecties weefselstructuren zoals segmentale wortels worden geÔnfiltreerd met farmaca;
  2. radiofrequente laesies (thermische laesies) waarbij aan de tip van de naald een hoge temperatuur wordt opgewekt. Bij de radiofrequente thermolaesie (RF-lesie) wordt de temperatuur aan de tip van de naald verhoogd tot meer dan 60o Celsius.

Alvorens over te gaan tot een RF-lesie behandeling(en) worden meestal eerst prognostische blokkaden verricht met een lokaal anestheticum. Het doel van een prognostische blokkade is om te beoordelen of de betrokken zenuwstructuur bijdraagt aan de pijngeleiding en het vaststellen van een mogelijk therapeutische effect. Voor sommige behandelingen worden geen prognostische blokkades verricht:

  1. ganglion sphenopalatinum blokkade;
  2. ganglion Gasseri blokkade (volgens Sweet);
  3. cervicale facet blokkade.

Klik hier voor een korte beschrijving van de beschikbare technieken in de invasieve pijnbestrijding

Ganglion Gasseri blokkade ('Sweet')
Ganglion Sphenopalatinum blokkade
Facetdenervaties
Dorsal Root Ganglion laesies
Sympathicus blokkades
Epidurale injecties
Plexus coeliakus blokkade
Cervicale Chordotomie
Intrathecale morfine toediening
Epidurale Spinale Elektrische Stimulatie (ESES)

Ganglion Gasseri blokkade (volgens Sweet).

Indicatie: essentiŽle trigeminus neuralgie
Target structuur: het ganglion van Gasseri.
Mogelijke bijwerkingen:

  1. cornea anesthesie;
  2. dysesthesie in het gelaat;
  3. bacteriŽle meningitis.

In negentig procent van de behandelde patiŽnten is de pijn onmiddellijk weg, soms kan de oorspronkelijke aangezichtspijn nog enkele weken blijven bestaan. Het recidief percentage is 20-30% binnen 2 jaar.


Ganglion Sphenopalatinum blokkade

Indicatie:

  1. cluster hoofdpijn (Hortonse neuralgie)
  2. atypische aangezichtspijn

Target structuur: ganglion sphenopalatinum
Mogelijke bijwerkingen: Een hypesthesie van het palatum kan optreden welke meestal tijdelijk is. Napijn gelokaliseerd in het aangezicht kan enkele weken optreden. Direct na de behandeling kan tijdelijk een bloedneus optreden.


Facetdenervaties

  1. Cervicaal
    Indicatie: cervicale facet blokkade zijn:
    1. nekpijn
    2. cervicobrachialgie
    3. cervicogene hoofdpijn

Target structuur: de mediale tak van de ramus dorsalis van de cervicale segmentale zenuwen. Ieder facet gewricht bisegmentaal wordt geÔnnerveerd. Een behandeling wordt meestal op meerdere niveaus tegelijk uitgevoerd b.v. C3 tot C6.
Mogelijke bijwerkingen: een brandende napijn in de nek bij 10-15% van de patiŽnten welke spontaan geneest na enkele weken.

  1. Thoracaal
    Indicatie: thoracale facet blokkade is:
    1. thoracale mechanische rugpijn

Target structuur: de mediale tak van de ramus dorsalis van de thoracale segmentale zenuwen.
Mogelijke bijwerkingen: een brandende napijn ter plaatse bij 10-15% van de patiŽnten welke spontaan verdwijnt na enkele weken

  1. Lumbaal
    Indicatie: lumbale facet blokkade is:
    1. Mechanische lage rugpijn

Target structuur: de mediale tak van de ramus dorsalis van de lumbale segmentale zenuwen.
Mogelijke bijwerkingen: een brandende napijn ter plaatse bij 10-15% van de patiŽnten welke spontaan verdwijnt na enkele weken.


RF-lesie Dorsal Root Ganglion (RF-DRG)

  1. Cervicaal
    Indicatie:
    1. cervicobrachialgie
    2. cervicogene hoofdpijn

Target structuur: dorsale ganglion van de cervicale segmentale zenuw.
Mogelijke bijwerkingen: brandende napijn in het behandelde dermatoom. Soms treedt een voorbijgaande hypesthesie op in het dermatoom, welke gewoonlijk na 3-6 maanden is verdwenen.

  1. Thoracaal
    Indicatie:
    1. intercostaal neuralgie (met intacte sensibiliteit)
    2. rib-tip syndroom

Target structuur: dorsale ganglion van de thoracale segmentale zenuw.
Mogelijke bijwerking: brandende napijn in het behandelde dermatoom. Soms treedt een voorbijgaande hypesthesie op in het dermatoom, welke gewoonlijk na 3-6 maanden is verdwenen.

  1. Lumbaal
    Indicatie:
    1. Radiculaire pijn in het been zonder neurologische uitvalsverschijnselen

Target structuur: dorsale ganglion van de lumbale segmentale zenuw.
Mogelijke bijwerking: brandende napijn in het behandelde dermatoom. Soms treedt een voorbijgaande hypesthesie op in het dermatoom, welke gewoonlijk na 3-6 maanden is verdwenen.


Sympaticus blokkade

  1. Cervicaal
    Indicatie:
    1. Sympatisch gemedieerde pijn in de arm b.v. CRPS type I en II

Target structuur: het ganglion stellatum
Mogelijke bijwerking: Zeldzaam is het optreden van een blijvend partieel Horner syndroom. Een pneumothorax kan binnen 24 uur optreden.

  1. Lumbaal
    Indicatie:
    1. Sympatisch gemedieerde pijn in het been b.v. CRPS type I
    2. ArteriŽle vasculaire insufficiŽntie inoperabel b.v. Fontaine IV

Target structuur: lumbale sympatische grensstreng
Mogelijke bijwerking: partiŽle lesie van de nervus ilio-inguinalis


Epidurale injecties

  1. Cervicaal
    Indicatie:
    1. Herpes Zoster
    2. Radiculaire pijn

Target structuur: de segmentale zenuw met overloop naar de epidurale ruimte
Mogelijke bijwerking: Soms kan enige dagen napijn optreden door de 'prik'.

  1. Thoracaal
    Indicatie:
    1. Herpes Zoster
    2. Radiculaire pijn

Target structuur: de segmentale zenuw met overloop naar de epidurale ruimte
Mogelijke bijwerking: Soms kan enige dagen napijn optreden door de 'prik'.

  1. Lumbaal

Indicatie:

    1. Herpes Zoster
    2. Radiculaire pijn

Target structuur: de segmentale zenuw met overloop naar de epidurale ruimte
Mogelijke bijwerking: Soms kan enige dagen napijn optreden door de 'prik'.


Plexus coeliakus blokkade

Indicatie:

  1. Viscerale pijnklachten in de bovenbuik t.g.v. een maligniteit of meta's

Target structuur: de plexus coeiliakus
Mogelijke bijwerking: Direct na de blokkade kan orthostatische hypotensie optreden. Door intravasculaire injectie van het neurolyticum in de arterie van Adamkiewicz kan een dwarslesie optreden.


Chordotomie

Indicatie:

  1. Unilaterale pijn t.g.v. een maligniteit (met een beperkte levensverwachting)

Target structuur: de tractus spinothalamicus op cervicaal niveau
Mogelijke bijwerking: Direkt na de ingreep kunnen de volgende symptomen zich voordoen:

  1. orthostatische hypotensie;
  2. hoofdpijn;
  3. syndroom van Horner;
  4. motorische uitval. Bij 20% van de patiŽnten ontwikkelt zich geleidelijk een dysesthesie. Mictie problemen kunnen optreden. Blijvende motorische uitval is aanwezig bij 2% van de patiŽnten.


Intrathecale morfine toediening

Indicatie:

  1. Pijn t.g.v. een maligniteit welke niet meer adequaat te bestrijden is met medicamenteuze opioÔden en/ of als de bijwerkingen niet meer acceptabel zijn

Target structuur: de intrathecale ruimte (de spinale ruimte)
Mogelijke bijwerking: De volgende bijwerkingen kunnen optreden:

  1. dezelfde bijwerking als bij systemische toediening;
  2. myoclonieŽn;
  3. hyperesthesie en allodynie;
  4. lokale infectie van de catheter;
  5. liquor lekkage gepaard gaande met hoofdpijn;
  6. meningitis.


Elektrische Spinale Epidurale Stimulatie (ESES)

Indicatie:

  1. Complex Regional Pain Syndrome (CRPS)
  2. Deafferentiatie pijn t.g.v. wortellesie of plexus lesie
  3. Centrale pijn t.g.v. schade aan het ruggenmerg
  4. Fantoom pijn

Target structuur: zenuwvezels in de achterstreng van het ruggenmerg.
Mogelijke bijwerking: Na implantatie van een ESES stimulator kan een lokale infectie optreden eventueel leidend tot een meningitis.
Top

 

     -knop_farmacotherapie.gif (1240 bytes)

     -knop_invasieve_pijnbestrijding.gif (1360 bytes)

     -knop_cognitief_gedragsmatig.gif (1388 bytes)

     -knop_tens.gif (1019 bytes)

patienten verwijzing

klinische trials

medewerkers

palliatieve pijnbestrijding

protocol ontwikkeling

klinimetrie

multimodale reconditionering

wetenschappelijk onderzoek

PKC agenda

congresagenda

links