CVS kan overwonnen worden.
--------------------------
Bron : De Artsenkrant (België)
Datum : maart 2006
Auteur: Johan Waelkens
Een progressieve systematische opbouw van de draagkracht door zelfzorg
kan leiden tot het herstel van elke CVS-patiënt. Dankzij zowel
cognitieve gedragstherapie als kinesitherapie, zonodig ondersteund door
medicatie en/of psychiatrische begeleiding, geraakt een chronisch
vermoeide persoon er
terug bovenop.
Afgaande op de prevalentiecijfers in Nederland zijn er in België naar
schatting 10.000 tot 15.000 CVS-patiënten. De incidentie in Nederland is
zelfs opgelopen
tot 6/00O. Vooral vrouwen (80%) in de leeftijdscategorie van 30 tot 4O
jaar krijgen met het chronische vermoeidheidssyndroom te maken.
De grote graad van disfunctie leidt uiteindelijk tot een derving van het
gezinsinkomen en hoge medische kosten. Nog steeds worden CVS-patiënten
niet altijd au sérieux genomen.
Het duurt gemiddeld twee tot zeven jaar vooraleer de correcte diagnose
van CVS boven water komt. Bij sommige personen kent het syndroom een
progressieve start terwijl een kleine meerderheid plotsklaps met
chronische vermoeidheid te maken krijgt.
Specifiek interdisciplinair revalidatieprogramma
------------------------------------------------
In ons land zijn er vijf erkende referentiecentra voor CVS, waaronder
dat van het UZA . Naast het stellen van de diagnose krijgen daar
multidisciplinaire revalidatieprogramma's voor de patiënt vorm. Een
goede samenwerking met zowel huisarts als kinesist is hierbij
essentieel. In het centrum zelf werkt het behandelde team rond drie
modellen: het bio-psychosociaal model (lichaam, geest en sociale context
zijn verweven), het draagkracht/draaglast model (wanneer de draaglast te
groot wordt voor de draagkracht van die persoon zal dat in het algemeen
leiden tot klachten van zowel lichamelijke als psychische aard) en ten
slotte het model omtrent de chronisch actieve stressrespons. Volgens Dr.
Herlinde Wynants, verbonden als interniste aan het CVS-referentiecentrum
van het UZA, daalt de draagkracht aanzienlijk door chronische stress.
Een gezonde of normale stressrespons is onder basale omstandigheden in
rust en is kortdurend. Dankzij deze stressrespons kan men meer dan de
eigen belastbaarheid zou toelaten. "Chronische stress bestaat echter uit
een zeer frequente activering van deze stressrespons waardoor de
stressrespons steeds in gebruik is en de extra energie bijna niet meer
mobiliseerbaar is. De onderdelen van de stressrespons werken in op
elkaar, wat aanleiding geeft tot vicieuze cirkels;”
aldus Dr.Herlinde Wynants. Bij het uitvoeren van normale activiteiten
wordt de stressrespons dan opnieuw geactiveerd, daar de patiënt deze
normale activititeiten nu ook als belastend ervaart. Een specifiek
interdisciplinair revalidatieprogramma kan mensen met CVS uit deze
vicieuze cirkel halen.
Patiënt luistert terug naar zijn lichaam
----------------------------------------
Om te kunnen slagen in het herstelproces is het belangrijk dat patiënten
eerst accepteren dat ze niet goed meer functioneren. Hun normale
draagkracht is als sneeuw voor de zon verdwenen. De CVS-patiënt zal
trachten inzicht te verwerven over het herstelproces en krijgt
begeleiding hij het accepteren van de huidige draagkracht. Pas dan kan
de verloren gegane draagkracht terug opgebouwd worden. Onlangs is een
openhartig boek verschenen van de hand van Chantal Smedts.
(°1967). Hierin beschrijft zij hoe het leven plots aan haar voorbijging
zonder er nog enig vat op te hebben. De diagnose klonk in eerste
instantie als een doodvonnis, alsof ze levenslang kreeg. Vandaag is
Chantal echter dankzij professionele begeleiding in het UZA terug de
dynamische vrouw van vroeger, maar ze doet het nu veel rustiger aan. "We
dienen er ons van bewust te zijn dat we maar één lichaam hebben. Indien
ons lichaam niet op tijd verzorgen en ver troetelen, neemt het lichaam
ooit eens wraak. Luister naar je lichaam, voor het te laat is. "De
auteur schenkt alle inkomsten van haar boek Altijd moe, hoe ik het
chronische vermoeidheidssyndroom overwon aan een preventiecampagne rond
CVS. Het UZA heeft beloofd het geld goed te besteden aan het uitwerken
van vitale preventieve informatie. Volgens Dr.Wynants is CVS te
vergelijken met een taart die overal aangevreten is. "Er is niet één
groot ding mis, maar veel kleine. Dat maakt dat er weinig therapeutische
handvaten zijn voor dit syndroom. CVS heeft dan ook nillens willens
enige ambachtelijkheid in de geneeskunde gebracht," besluit Dr.Wynants.