Zes vragen over Mycoplasma (uit het nieuwsbulletin Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer (MOVB – cfr. : http://www.movb.nl/ -), Nummer Drie, Mei 2001 - Prof. Dr. H. A. Verbrugh, hoogleraar medische microbiologie en infectieziekten aan het Erasmus Universitair Medisch Centrum Rotterdam. - Een van de hypothesen over de oorzaken van gezondheidsklachten naar aanleiding van de Bijlmerramp is besmetting met mycoplasma. De hypothese veronderstelt dat er een relatie is tussen betrokkenheid bij de ramp en de aanwezigheid van mycoplasma in het bloed.
Wat is mycoplasma ?
Welke klachten kun je ervan krijgen ?
Hoe wordt het onderzocht in het Medisch Onderzoek Vliegramp Bijlmermeer ?
Prof. Dr. H. A. Verbrugh geeft antwoord :

1. Wat is mycoplasma ? - Mycoplasma's zijn bacteriën die enkele bijzondere eigenschappen hebben. Van alle bacteriesoorten zijn zij de kleinste. Zo klein dat men bij hun ontdekking in 1944 eerst dacht, met een nieuw soort virus te maken te hebben. Een tweede bijzondere eigenschap is dat ze, anders dan de overige bacteriesoorten, geen dikke celwand hebben, maar alleen een dun membraantje, waardoor ze wel kwetsbaar zijn. Mycoplasma's stellen bijzondere 'dieeteisen' aan hun omgeving en zijn daardoor moeilijk te kweken. Ze groeien vrij langzaam bovendien.
2. Welke soorten zijn er ? - Er zijn nu 102 verschillende soorten mycoplasma's beschreven. Slechts dertien van deze 102 soorten zijn bij mensen gekweekt, de rest bij andere warmbloedige dieren. Van de dertien 'humane' soorten zijn er maar drie (Mycoplasma Hominis, Mycoplasma pneumoniae en Mycoplasma Genitalium) waarvan vast staat dat zij ziekte kunnen veroorzaken bij de mens. De andere soorten worden als normale 'bewoners' van onze slijmvliezen beschouwd of worden aangetroffen zonder dat er sprake is van ziekteverschijnselen.
3. Worden die allemaal onderzocht ? - Ja en nee... In het medisch onderzoek wordt het bloed -dus niet de slijmvliezen -van de deelnemers onderzocht op aanwezigheid van mycoplasma. Als er aanwijzing is dat er mycoplasma in het bloed aanwezig is wordt nagegaan of het gaat om Mycoplasma fermentans (zie verder).
4. Waarom sommige wel en andere niet ? Welke hypothese m.b.t. mycoplasma wordt er onderzocht ? - In het medisch onderzoek wordt de hypothese onderzocht dat de deelnemer ziek is of is geworden door Mycoplasma fermentans infectie in het bloed. Mycoplasma fermentans is een van de dertien humane mycoplasma soorten waarvan niet vast staat dat het infecties bij de mens kan geven. Er zijn wel enkele aanwijzingen dat deze mycoplasma soort betrokken is bij gewrichtsreuma en bij ziekte bij mensen met verminderde weerstand (bijv. AIDS), maar een sluitend bewijs dat Mycoplasma fermentans mensen ziek kan maken is nog niet geleverd. Sommige onderzoekers menen dat deze mycoplasma soort betrokken zou kunnen zijn bij het ontstaan of onderhouden van een chronisch vermoeidheidssyndroom, zoals dat gezien wordt bij mensen die blootgesteld zijn geweest aan oorlogsomstandigheden (Golfoorlog) of rampen (Bijlmer). Dat is de reden dat er in het medisch onderzoek bij deelnemers / getroffenen en hij een controlegroep het bloed op de aanwezigheid van Mycoplasma fermentans wordt onderzocht. De bepaling is gebaseerd op DNA-technologie, waarbij wordt nagegaan of er in het bloed DNA afkomstig van mycoplasma's zit en zo ja of dat dan DNA van de soort Mycoplasma fermentans is. Omdat deze DNA methoden zeer gevoelig zijn, is een uitspraak over het al dan niet met mycoplasma besmet zijn van het bloed goed mogelijk.
5. Welke gezondheidsproblemen hangen samen met Mycoplasma infectie ? Hoe krijg ik het ? - Zoals boven gesteld staat alleen van de onder vraag 2 genoemde drie soorten vast dat zij gezondheidsproblemen geven. Mycoplasma Hominis kan ontstekingen geven van de ogen, maar ook van wonden en van de baarmoederhals, soms gewrichtsontsteking. Mycoplasma pneumoniae kan longontsteking geven en ook infecties van het middenoor. Mycoplasma Genitalium kan ontstekingen van de plasbuis geven. De infectie met Mycoplasma pneumoniae wordt overgebracht door hoesten, terwijl voor de andere twee mycoplasma's sexueel contact de belangrijkste wijze van overdracht is.
6. Kun je een mycoplasma infectie behandelen ? - Infecties veroorzaakt door mycoplasma kunnen bestreden worden met antibiotica. Niet alle antibiotica zijn even effectief; er wordt vooral gebruik gemaakt van tetracycline en erythromycine. Met de behandeling van infecties door de drie 'humane' soorten is hiermee ruime ervaring opgedaan en is een behandelingsduur van een tot twee weken voldoende. De behandeling van een eventuele infectie door Mycoplasma fermentans zal waarschijnlijk met dezelfde soorten antibiotica kunnen worden gedaan, maar daar is nog nauwelijks onderzoekservaring mee opgedaan.

Cfr. : http://home.planet.nl/~steur196/mycovragen.htm